Schone lucht in uw organisatie is onze zorg
oplossingen voor al uw rook-, geur- en stofproblemen.

Snel naar: fijnstof zelf meten

Wat is de ultrafijnstof norm in Nederland?

Steeds meer mensen worden bewust hoe gevaarlijk ultrafijnstof is voor de gezondheid. Het is een sluipmoordenaar die vele mensen ziek maakt in drukke gebieden met veel industrie, snelwegen en verkeer. Ultrafijnstof zorgt onder andere voor een verhoogde kans op hoge bloeddruk, hartproblemen en longkanker. Dat blijkt uit ultrafijnstof onderzoek door de Gezondheidsraad. Het onderzoek lees je hier.

Met een PM meter kun je meten hoeveel fijnstof zich in de lucht bevindt. Je kunt jezelf echter afvragen vanaf welke concentratie ultrafijnstof gevaarlijk is voor de gezondheid. En of er een fijnstof norm dan wel ultrafijnstof norm in Nederland is opgesteld. Wij gingen op onderzoek uit.

Wat is het verschil tussen fijnstof en ultrafijnstof?

Tot fijnstof rekenen we alle deeltjes in de lucht kleiner dan 10 micrometer (ook wel 10 µm). Wanneer we fijnstof meten wordt dat vaak afgekort tot PM. De twee belangrijkste maten zijn PM10 en P2,5. PM10 heeft een grootte tot 10µm en PM2,5 heeft een grootte tot maximaal 2,5 µm.

Deeltjes kleiner dan 0,1 µm worden aangeduid als ultrafijnstof. Ultrafijnstof is het gevaarlijkst voor de gezondheid. Bij inademing dringen deze kleine deeltjes door tot de longen en worden ze direct in de bloedbaan opgenomen.

Bestaat er een ultrafijnstof norm?

Voor ultrafijnstof zijn (nog) geen officiële normen opgesteld. Het kabinet heeft pasgeleden, in september 2019, wel de Gezondheidsraad aangespoord om onderzoek te doen naar een ultrafijnstof norm. In Nederland overlijden jaarlijks zo’n 11.000 mensen vroegtijdig als gevolg van blootstelling aan fijnstof. Wanneer het onderzoek officieel begint en eindigt is nog niet bekend.

Voor PM10 en PM2,5 is er wel een fijnstof norm opgesteld. Het RIVM heeft bepaald dat 40 µg/m³ de jaargemiddelde grenswaarde is voor PM10. Voor PM2,5 is dat nu nog 25 µg/m3. Vanaf 2020 verandert de norm voor PM2,5 naar 20 µg/m3.

Kan je ultrafijnstof meten?

Volgens het RIVM is het meten van ultrakleine deeltjes praktisch zeer lastig, omdat ze met een omvang van enkele nanometers moeilijk te detecteren zijn. Een Condensation Particle Counter kan ultrafijnstof meten, maar zijn buiten handbereik van consumenten. De apparaten kosten namelijk enkele duizenden euro’s.

Fijnstof PM2,5 en PM10 kan je wel meten met een fijnstofmeter. Wanneer de concentraties van deze waarden boven de norm uitkomen, kan je er vanuit gaan dat de ultrafijnstof concentratie ongezond is.

Onderzoeken naar het meten van ultrafijnstof 

Zoals je weet zijn alle deeltjes onder de 0,1 micrometer ultrafijnstof. Ultrafijnstof wordt door wetenschappers gemeten in nanometers. 0,1 micrometer is 100 nanometer. Dus alle deeltjes onder de 100 nanometer (nm) wordt beschouwd als ultrafijnstof.

Er zijn onderzoeken die ultrafijnstof concentraties in steden hebben gemeten. Zoals een studie van de National Technical University of Athens in Athene. Daar werd tussen 2003 en 2004 de ultafijnstof concentratie op verschillende plaatsen gemeten. De hoogste buitenmetingen vonden daar plaats in de lucht bij twee scholen, die beide werden beïnvloed door een drukke weg. Bij de eerste school werden 36900 ultrafijnstofdeeltjes per cm3 in de lucht gemeten en bij de tweede school 38800 ultrafijnstofdeeltjes per cm3. Volgens het ultrafijnstof onderzoek geven de onderzoekresultaten inzicht in het concentratieniveau waaraan kinderen kunnen worden blootgesteld.

De University of Helsinki onderzocht de luchtkwaliteit in hun stad tussen 1999 en 2003. Daar kwam het onderzoeksteam op de conclusie dat de lucht in de stad in de winter vuiler is dan in de zomer. De hoogste concentraties ultrafijnstof werden waargenomen tijdens drukke verkeerssituaties. De gemiddelde piekconcentratie tijdens de ochtendspits was in de stad maarliefst 40000 cm3. De meeste door verkeer veroorzaakte ultrafijnstofdeeltjes waren kleiner dan 50 nm. Ook deeltjes onder de 10 nm werden gedetecteerd. De Finnen waarschuwen in hun onderzoek voor de gezondheidseffecten van zulke kleine deeltjes.

Een recenter onderzoek uit 2014 van Environment International onderzocht het ultrafijnstof niveau langs de weg in 42 verschillende steden. Hoe verder van een weg werd gemeten, hoe minder ultrafijnstofdeeltjes in de lucht werden gedetecteerd. De hoogste concentratie ultrafijnstof werd gemeten in een drukke autotunnel. Uit het onderzoek blijkt dat de lucht langs een weg in een Europese stad gemiddeld 16000 tot 31500 ultrafijnstofdeeltjes per cm3 bevatten.

Ultrafijnstof norm

Het onderzoek van Environment International maakte een tabel met de gemiddeld gemeten ultrafijnstofdeeltjes (3 tot 25 nmn) per cm3 in verschillende steden. PNC betekent particle numbers count, oftewel: hoe veel ultrafijnstof deeltjes er geteld zijn. In de grafiek is te zien dat langs de weg in Amsterdam gemiddeld rond de 3000 ultrafijnstofdeeltjes per cm3 zijn. Dit is een hoog cijfer vergeleken met de gemiddelde Europese stad. We kunnen dus aannemen dat Amsterdam op het gebied van ultrafijnstof relatief ongezond is.

Behoefte aan advies of meer informatie?

Volgens de Longfonds is de luchtkwaliteit in 1 op de 7 huizen onvoldoende door fijnstof. Door fijnstof te meten krijg je inzicht in de luchtkwaliteit van jouw omgeving. Daarnaast bepaal je de effectiviteit van jouw luchtzuiveraar. Bekijk onze productpagina over de fijnstofmeter of lees in ons uitgebreide advies meer over de fijnstofmeter. Heeft u verdere vragen of wilt u een vrijblijvend advies? Bel +31 20 6464028. Of ga direct naar ons aanbod fijnstofmeters: